Coed Cwm Elan

English

Coed Cwm Elan

Mae Coetir Cwm Elan yn un o nifer o safleoedd sy’n cynrychioli coedydd derw hynafol yng nghanolbarth Cymru.

Roedd coedydd derw, bedw a chyll yn tyfu’n helaeth ar Ystâd Elan a’r ardal o’i gwmpas nes dechreuodd pobl glirio ar gyfer amaethyddiaeth tua 4,000 o flynyddoedd yn ôl. Ar Ystâd Elan yn wreiddiol, 20 mlynedd yn ôl, roedd 350 hectar o goetir conwydd a 100 hectar o goedydd llydanddail. Mae’r rhan fwyaf o’r coedydd yma dan berchnogaeth a rheolaeth Dŵr Cymru, am eu bywyd gwyllt yn flaenaf ac yn bennaf. Saif y coedydd llydanddail i gyd ar Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig ac fe’u gelwir yn “goetiroedd hynafol lled-naturiol”. Y rhywogaeth bennaf yw’r dderwen ddigoes. Mae’n wahanol i’r dderwen goesynnog, gyda choesynnau byrion ar y mes a choesynnau hirion ar y dail; mae hynny’n groes i’r dderwen goesynnog.

Y bywyd gwyllt pwysicaf yn y coetiroedd hynafol yw’r mwsoglau, cennau, rhedyn a ffyngau. Maent yn aml yn tyfu ar hyd y coed i gyd oherwydd yr hinsawdd laith a’r diffyg cymharol mewn llygredd aer. Mae’r amrywiaeth o blanhigion sydd i’w cael yn yr haen isaf yn amrywio yn ôl y math o bridd gwaelodol ac i ba raddau y cânt eu pori, o ardaloedd o glychau’r gog–mieri–rhedyn, i gymunedau llus, ardaloedd o wair a rhedyn ac ardaloedd grugaidd dan garped o fwsogl.

Mae’r coetiroedd hefyd yn nodedig am eu hadar. Mae Coetiroedd Cwm Elan yn gynefin pwysig iawn i’r gwybedog brith sy’n dychwelyd i fridio bob blwyddyn. Mae adar eraill sydd i’w gweld yn y coetiroedd hyn yn cynnwys teloriaid y coed, tingochiaid, tylluanod brych a gwybedogion mannog (cynefin ymylol).

Mae coetiroedd a chanddynt amrywiaeth i’w strwythur yn cynnig cynefin llawer cyfoethocach i infertebratau na chlystyrau o goed sy’n unffurf o ran oedran ac uchder. Yn anffodus, anaml y mae anymyrraeth yn debygol o gynnig amrywiaeth ddigonol yn y rhan helaeth o’r coetiroedd sydd wedi goroesi ym Mhrydain, felly mae angen rheolaeth weithredol arnynt.

Mae pren marw yn rhan hanfodol o goetir a gellir edrych heibio iddo a’i glirio o’r safle fel nodwedd hyll neu ar sail diogelwch neu daclusrwydd. O ganlyniad, mae rhywogaethau infertebratau sy’n dibynnu ar bren marw bellach ymysg rhai o’r rhywogaethau sydd fwyaf dan fygythiad ym Mhrydain. Yng Nghwm Elan, ceisiwn gadw cymaint o’r cynefinoedd pren marw â phosibl yn y coetir. Gall hyn gynnwys canghennau, coesynnau a choed marw.

Mae’r Ystâd wedi ennill dyfarniad Parc Awyr Dywyll Ryngwladol ac, yn wir, mae yno gyfoeth o fywyd gwyllt nosol sy’n ffynnu o dan yr awyr dywyll yma.

Am fwy o wybodaeth ewch i:

https://www.elanvalley.org.uk/discover/nature

© 2019 - 2020 Coedwigoedd Glaw Celtaidd Cymru. Cedwir pob hawl

Tanysgrifiwch i'n Cylchlythyr